Aug 15, 2010
जनजिवन प्रभावित
आज आदिबासी जनजाति महासंघले आह्वान गरेको बन्दका कारण जनजिवन प्रभावित
Aug 14, 2010
यातयातदेखि शैक्षिक संस्थासम्म नखोल्न आग्रह
सन्तोष / २९ साउन
आदिवादी जनजाति महासंघ पर्वतले आइतबार जिल्ला भित्र सम्पूर्ण शैषिक संस्था होटलव्यावसाय यातयात कलकारखाना साचालन नगर्न आग्रह गरेको छ । महासंघको केन्द्रीय कार्यक्रम अनुसार आइतबार चक्काजामको कार्यक्रम रहेपनि महासंघ पर्वतले भने सम्पूर्ण क्षेत्रसमक्ष बन्दको आह्वान गरेको छ ।
संविधान निर्माण नगरी सभाषद्हरु सत्ताको हानालुछिमा रहेकाले जनदबाब स्वरुप उक्त कार्यक्रम तय भएको आदिवासी जनजाति महासंघका उपाध्यक्ष राजन गुरुङले जानकारी दिनुभयो । शैक्षिक संस्था बन्दको आह्वान गरिएपनि आइतबार साचालन हुने प्रबेशिका परिक्षा २०६६ को पुरक परिक्षालाई कुनै असर नपुर् याइने गुरुङले जानकारी दिनुभयो । महासंघले तीनबर्ष समय वितिसक्दा पनि संविधान लेखनतर्फ कुनै ध्यान नदिएको भन्दै राजनीतिक दललाई दबाब स्वरुप उक्त कार्यक्रम गरेको हो ।
आदिवादी जनजाति महासंघ पर्वतले आइतबार जिल्ला भित्र सम्पूर्ण शैषिक संस्था होटलव्यावसाय यातयात कलकारखाना साचालन नगर्न आग्रह गरेको छ । महासंघको केन्द्रीय कार्यक्रम अनुसार आइतबार चक्काजामको कार्यक्रम रहेपनि महासंघ पर्वतले भने सम्पूर्ण क्षेत्रसमक्ष बन्दको आह्वान गरेको छ ।
संविधान निर्माण नगरी सभाषद्हरु सत्ताको हानालुछिमा रहेकाले जनदबाब स्वरुप उक्त कार्यक्रम तय भएको आदिवासी जनजाति महासंघका उपाध्यक्ष राजन गुरुङले जानकारी दिनुभयो । शैक्षिक संस्था बन्दको आह्वान गरिएपनि आइतबार साचालन हुने प्रबेशिका परिक्षा २०६६ को पुरक परिक्षालाई कुनै असर नपुर् याइने गुरुङले जानकारी दिनुभयो । महासंघले तीनबर्ष समय वितिसक्दा पनि संविधान लेखनतर्फ कुनै ध्यान नदिएको भन्दै राजनीतिक दललाई दबाब स्वरुप उक्त कार्यक्रम गरेको हो ।
नाग पाचमीको अवसरमा लाखे नाच
पर्वत २९ साउन
नाग पाचमीको अवसरमा पर्वतको सदरमुकाम कुश्माबजार बडागाउँमा अवस्थित नेवार समुदायले लाखे नाच प्रदर्शन गरेका छन् । नेवारी सांस्कृतिक समुह शिवालय ५ का युवाहरुले संस्कृतिको जगेर्ना गर्ने उद्देश्यले उक्त नाच प्रदर्शन गरेका हुन् ।
उनीहरुले आज नाग पाचमीको दिन देखि भाद्र १६ गते कृष्ण अष्टमीको दिन सम्म लगायत विभिन्न नाच हरु देखाउने तयारी गरेका छन् । जस अन्तर्गत लोपोन्मुख हनुमान नाच गाइजात्रा रोपाई नाच बाघ जात्रा लगायतका नाचहरु प्रदर्शन गरिने समुहका सल्लाहकार राम श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो । लोपान्मुख नाचका रुपमा रहेको अनुमान नाच उक्त २५ बर्षपछि देखाउन थालिएको श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो । केही युवाहरुलाई तीन महिनाको तालिम प्रदान गरेर नाच देखाउन लागिएको उहाँले बताउनुभयो ।
नाग पाचमीको अवसरमा पर्वतको सदरमुकाम कुश्माबजार बडागाउँमा अवस्थित नेवार समुदायले लाखे नाच प्रदर्शन गरेका छन् । नेवारी सांस्कृतिक समुह शिवालय ५ का युवाहरुले संस्कृतिको जगेर्ना गर्ने उद्देश्यले उक्त नाच प्रदर्शन गरेका हुन् ।
उनीहरुले आज नाग पाचमीको दिन देखि भाद्र १६ गते कृष्ण अष्टमीको दिन सम्म लगायत विभिन्न नाच हरु देखाउने तयारी गरेका छन् । जस अन्तर्गत लोपोन्मुख हनुमान नाच गाइजात्रा रोपाई नाच बाघ जात्रा लगायतका नाचहरु प्रदर्शन गरिने समुहका सल्लाहकार राम श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो । लोपान्मुख नाचका रुपमा रहेको अनुमान नाच उक्त २५ बर्षपछि देखाउन थालिएको श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो । केही युवाहरुलाई तीन महिनाको तालिम प्रदान गरेर नाच देखाउन लागिएको उहाँले बताउनुभयो ।
एमालेको अगुवा कार्यकर्ता भेला
२९ साउन
नेकपा एमालेले आपुनो संगठन सुदृढिकरण अभियान अन्तर्गत जिल्लाका विभिन्न गाविसमा अगुवा कार्यकर्ता भेला साचालन गरेको छ । सोही अन्तर्गत शुक्रबार जिल्लाको दक्षिणी उराम पोखरा गाविसमा गाविसस्तरीय अगुवा कार्यकर्ता भेला सम्पन्न भएको छ ।
एमालेको राष्ट्रिय प्रतिनिधिका लागि प्रतिनिधि छनोट एवं प्रशिक्षण कार्यक्रममा गाविसका ४० भन्दा बढी एमाले अगुवा कार्यकर्ताहरुको सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रममा नेकपा एमालेका जिल्ला उपाध्यक्ष राजु पौडेल र अाचल कमिटि सदस्य मोती पौडेलले प्रशिक्षण दिनुभएको थियो ।
सोही भेलाबाट राष्ट्रिय प्रतिनिधि परिषद्का लािग ५ जना प्रतिनिधि छनोट भएका छन् । छनोट हुने प्रतिनिधिहरुमा खगेश्वर तिवारी प्रेम भूषाल डिल्लीरमण भूषाल दिक बहादुर थापा र जीतबहादुर नेपाली रहनुभएको छ ।
नेकपा एमाले उराम पोखरा गाउँ कमिटि अध्यक्ष दिकबहादुर थापाको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रमको साचालन खेमबहादुर थापाले गर्नुभएकेा थियो ।
नेकपा एमालेले आपुनो संगठन सुदृढिकरण अभियान अन्तर्गत जिल्लाका विभिन्न गाविसमा अगुवा कार्यकर्ता भेला साचालन गरेको छ । सोही अन्तर्गत शुक्रबार जिल्लाको दक्षिणी उराम पोखरा गाविसमा गाविसस्तरीय अगुवा कार्यकर्ता भेला सम्पन्न भएको छ ।
एमालेको राष्ट्रिय प्रतिनिधिका लागि प्रतिनिधि छनोट एवं प्रशिक्षण कार्यक्रममा गाविसका ४० भन्दा बढी एमाले अगुवा कार्यकर्ताहरुको सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रममा नेकपा एमालेका जिल्ला उपाध्यक्ष राजु पौडेल र अाचल कमिटि सदस्य मोती पौडेलले प्रशिक्षण दिनुभएको थियो ।
सोही भेलाबाट राष्ट्रिय प्रतिनिधि परिषद्का लािग ५ जना प्रतिनिधि छनोट भएका छन् । छनोट हुने प्रतिनिधिहरुमा खगेश्वर तिवारी प्रेम भूषाल डिल्लीरमण भूषाल दिक बहादुर थापा र जीतबहादुर नेपाली रहनुभएको छ ।
नेकपा एमाले उराम पोखरा गाउँ कमिटि अध्यक्ष दिकबहादुर थापाको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रमको साचालन खेमबहादुर थापाले गर्नुभएकेा थियो ।
जान्नेलाई बहुमुल्य सुनगाभा नजान्नेलाई भैंसीको घाँस
जान्नेलाई श्रीखण्ड नजान्नेलाई खुर्पाको बिड भनेझैं यो उखान टुक्का पाचासेका लेकमा पाइने एक सय १२ प्रजातिका सुनगाभामा लागु भएको छ । विश्वमा नै दुर्लुभ मानिएको सुनगाभा फुल प्रभावित क्षेत्रबासीहरुमा ज्ञानको अभावले भैसीको घाँस बन्न पुगेको छ । संरक्षण गर्ने जिम्मा लिएका सर्वसाधारणहरु नै अाजान रहेपछि पर्वत कास्की र स्याङजा जिल्लाको संगममा पर्ने पाचासेको लेकमा रहेका सुनगाभा उपयोगविहिन बनेर नासिँदै गएका छन् ।
पर्यटकीय क्षेत्रलाई कार्यक्षेत्र बनाएर विगतदेखि नै काम गर्दै आएका विभिन्न संघ संस्थाहरुले तिनै सुनगाभाको पहिचानका लागि हजारौं खर्चेर गोष्ठी र सेमिनार त गर्छन् तर संरक्षण गर्ने जिम्मा पाएका वरपरका बासिन्दालाई चिनाउन नसकेपछि बहुमुल्य बनस्पतिहरुको संरक्षण हुन नसकेको हो । ुसदरमुकाम र शहरमा गोष्ठी र सेमिनार गरेर बनस्पतिको गुणगान गाएपनि हामीलाई जानकारी नभएपछि के गर्ने ु स्थानीयबासी कृष्णबहादुर गुरुङले भन्नुभयो ुभैंसीलाई सुनगाभा खुवाउदा मज्जाले दुध दिन्छ हामी भैंसीलाई हाल्छौंु कुन बनस्पति के कामका लागि प्रयोग हुने भन्ने थाहा नभएपछि आफुहरुले संरक्षण गर्न नसककेको अन्य स्थानीयबासीहरुको समेत गुनासो छ ।
त्यसमा पनि स्थानीय उपभोक्ताहरुले पर्यकटीय क्षेत्रमा नै छाडा रुपमा पशुपालन गर्ने गरेपछि बनस्पतिहरु झनै नािसंदै गएका हुन् । उक्त कार्यलाई रोक्न पछिल्लो समयमा कास्कीका भदौरे तमादी पर्वतका आर्थर चित्रे राम्जा देउराली र स्याङजाका भाज्याङ र बाङसिङ गाविसमा अवस्थित सर्वसाधारणहरुलाई बनस्पतिको बारेमा जानकारी गराउन विभिन्न कार्यक्रमहरु साचालन गरिदै आएको माछापुच्छ्रे सामुदायिक विकास संस्थाका कार्यक्रम संयोजक रामशरण सेढाईले बताउनुभयो । ुपर्यटकीय क्षेत्रमा रहेका अन्य सम्पदाहरुको संरक्षणमा समेत सहयोग पुग्ने गरी प्रभावित गाविसबासीहरुलाई त्यसको पहिचानका कार्यक्रम साचालन गरेका छौंु उहाँले भन्नुभयो ।
सुनगाभा विभिन्न सुगन्धित तेल र औषधीको रुपमा समेत प्रयोग हुन्छ भने अकेर्ा तर्फ सुन्दर फुलका रुपमा समेत परिचित छ । सुनगाभा संगै अहिले पाचासेमा रहेका पुरानो ताल पुरिएर भैसी बस्ने आहालको आकारमा पुगेपछि तालसंरक्षणका लागि समेत स्थानीयबासीहरुलाई जागरुक बनाइएको सेढाईको भनाई छ । तालको अस्तित्व संगै पाचासे क्षेत्रको पर्याबरण पर्यटन र स्थानियबासीको जनजीवनमा समेत संकट आउने तर्फ चिन्ता बढ्दै गएपछि उक्त कार्यको थालनी गरेको उहाँले बताउनुभयो ।
पर्यटकीय क्षेत्रलाई कार्यक्षेत्र बनाएर विगतदेखि नै काम गर्दै आएका विभिन्न संघ संस्थाहरुले तिनै सुनगाभाको पहिचानका लागि हजारौं खर्चेर गोष्ठी र सेमिनार त गर्छन् तर संरक्षण गर्ने जिम्मा पाएका वरपरका बासिन्दालाई चिनाउन नसकेपछि बहुमुल्य बनस्पतिहरुको संरक्षण हुन नसकेको हो । ुसदरमुकाम र शहरमा गोष्ठी र सेमिनार गरेर बनस्पतिको गुणगान गाएपनि हामीलाई जानकारी नभएपछि के गर्ने ु स्थानीयबासी कृष्णबहादुर गुरुङले भन्नुभयो ुभैंसीलाई सुनगाभा खुवाउदा मज्जाले दुध दिन्छ हामी भैंसीलाई हाल्छौंु कुन बनस्पति के कामका लागि प्रयोग हुने भन्ने थाहा नभएपछि आफुहरुले संरक्षण गर्न नसककेको अन्य स्थानीयबासीहरुको समेत गुनासो छ ।
त्यसमा पनि स्थानीय उपभोक्ताहरुले पर्यकटीय क्षेत्रमा नै छाडा रुपमा पशुपालन गर्ने गरेपछि बनस्पतिहरु झनै नािसंदै गएका हुन् । उक्त कार्यलाई रोक्न पछिल्लो समयमा कास्कीका भदौरे तमादी पर्वतका आर्थर चित्रे राम्जा देउराली र स्याङजाका भाज्याङ र बाङसिङ गाविसमा अवस्थित सर्वसाधारणहरुलाई बनस्पतिको बारेमा जानकारी गराउन विभिन्न कार्यक्रमहरु साचालन गरिदै आएको माछापुच्छ्रे सामुदायिक विकास संस्थाका कार्यक्रम संयोजक रामशरण सेढाईले बताउनुभयो । ुपर्यटकीय क्षेत्रमा रहेका अन्य सम्पदाहरुको संरक्षणमा समेत सहयोग पुग्ने गरी प्रभावित गाविसबासीहरुलाई त्यसको पहिचानका कार्यक्रम साचालन गरेका छौंु उहाँले भन्नुभयो ।
सुनगाभा विभिन्न सुगन्धित तेल र औषधीको रुपमा समेत प्रयोग हुन्छ भने अकेर्ा तर्फ सुन्दर फुलका रुपमा समेत परिचित छ । सुनगाभा संगै अहिले पाचासेमा रहेका पुरानो ताल पुरिएर भैसी बस्ने आहालको आकारमा पुगेपछि तालसंरक्षणका लागि समेत स्थानीयबासीहरुलाई जागरुक बनाइएको सेढाईको भनाई छ । तालको अस्तित्व संगै पाचासे क्षेत्रको पर्याबरण पर्यटन र स्थानियबासीको जनजीवनमा समेत संकट आउने तर्फ चिन्ता बढ्दै गएपछि उक्त कार्यको थालनी गरेको उहाँले बताउनुभयो ।
शव नगाड्दा तीर्थस्थल दुर्गन्धित
सन्तोष थापा/ पर्वत २८ साउन
आफ्नो संस्कृति र परम्परा अनुसार शवलाई व्यवस्थापन नगरी छरपस्ट फाल्ने गरेपछि पर्वत जिल्लाकै प्रसिद्ध धार्मिक एवं पर्यटकीय स्थल मोदीबेनीघाट दुर्गन्धित वनेको छ ।
पर्वत जिल्लाको सदरमुकाम नजिकै रहेको कालीगण्डकी नदी र मोदीखोलाको संगमस्थल मोदीवेनी घाटमा अन्त्येष्टि गर्ने क्रममा गाडिएका शबहरु नदीको वहावले उधिनेर बाहिर निकालेपछि दुर्गन्ध फैलिएको हो ।
घाट नै दुर्गन्धित हुँदा दैनिक शव अन्त्येष्टि गर्न जाने मलामीहरुलाई समस्या पर्नुका साथै कालीगण्डकी नुहाउन जाने श्रद्धालु भक्तजनहरुलाई प
नि समस्या पर्ने गरेको छ । पर्वतका अधिकांश गाविससंगै कास्की र स्याङजा का केही गाविसका समेत शवहरु दाहसंस्कारको लागि मोदीबेणी घाटमा ल्याउने गरिएको छ ।
विभिन्न क्षेत्रवाट ल्याएका शवहरुको उचित व्यवस्थापन गर्न नियम वनाएर सवैलाई जानाकारी गराएपनि कार्यान्वयनमा नल्याएपछि यस्तो समस्या भएको मोदीबेणी क्षेत्र धार्मिक तथा पर्यटकीय बिकास समितिका सचिव केशवदास बैरागीले बताउनुभयो । ुआउने मलामी तथा भक्तजनहरुका लागि साइनवोर्ड तथा व्यानरमा त्यहँ भित्र पालना गर्नुपर्ने नियमहरु देखाइएको छ ।ु उहाँले भन्नुभयो ुत्यसतर्फ कसैले ध्यानै दिँदैनन्ु
शव गाडिने परम्परा भएपनि कतिपयले सामान्य रुपमा ढुङ्गाले छोपेर मात्रै छाड्ने गर्नाले गन्हाउने तथा विभिन्न पशुपंक्षीहरुले दुर्गन्धित फैलाउने गरेको वैरागीले वताउनुभयो । शव गन्हाउन थालेपछि पुजाआजाको लागि आउने भक्तजनहरुलाई पुजाआजा गर्न समेत अप्ठ्यारो परिरहेको उहाँले गुनासो गर्नुभयो ।
उक्त मोदीवेनी घाटमा हरेक संक्रान्ति हरीवोधनी हरीशयनी एकादशी लगायत मासीक रुपमा कथा पुराण लगायतका पर्वमा मेला लाग्ने गर्दछ । दैनिकजसो दुई देखि छ वटा सम्म शवहरु दाहसंस्कारको लागि आउने यस्ा स्थानमा घाटको सरसफाई र सरक्षणमा कुनै पक्षवाट पनि आवश्यक पहल नभएको समितिको गुनासो छ ।
जिल्ला विकास समिति प्रभावित गाविस लगायत विभिन्न सरोकारवाला निकायमा पटक पटक सहयोगको आग्रह गर्दा पनि कुनै वास्ता नगरेको अध्यक्ष समितिका अध्यक्ष गोपालदास बैरागीले बताउनुभयो ।
आफ्नो संस्कृति र परम्परा अनुसार शवलाई व्यवस्थापन नगरी छरपस्ट फाल्ने गरेपछि पर्वत जिल्लाकै प्रसिद्ध धार्मिक एवं पर्यटकीय स्थल मोदीबेनीघाट दुर्गन्धित वनेको छ ।
पर्वत जिल्लाको सदरमुकाम नजिकै रहेको कालीगण्डकी नदी र मोदीखोलाको संगमस्थल मोदीवेनी घाटमा अन्त्येष्टि गर्ने क्रममा गाडिएका शबहरु नदीको वहावले उधिनेर बाहिर निकालेपछि दुर्गन्ध फैलिएको हो ।
घाट नै दुर्गन्धित हुँदा दैनिक शव अन्त्येष्टि गर्न जाने मलामीहरुलाई समस्या पर्नुका साथै कालीगण्डकी नुहाउन जाने श्रद्धालु भक्तजनहरुलाई प
नि समस्या पर्ने गरेको छ । पर्वतका अधिकांश गाविससंगै कास्की र स्याङजा का केही गाविसका समेत शवहरु दाहसंस्कारको लागि मोदीबेणी घाटमा ल्याउने गरिएको छ ।विभिन्न क्षेत्रवाट ल्याएका शवहरुको उचित व्यवस्थापन गर्न नियम वनाएर सवैलाई जानाकारी गराएपनि कार्यान्वयनमा नल्याएपछि यस्तो समस्या भएको मोदीबेणी क्षेत्र धार्मिक तथा पर्यटकीय बिकास समितिका सचिव केशवदास बैरागीले बताउनुभयो । ुआउने मलामी तथा भक्तजनहरुका लागि साइनवोर्ड तथा व्यानरमा त्यहँ भित्र पालना गर्नुपर्ने नियमहरु देखाइएको छ ।ु उहाँले भन्नुभयो ुत्यसतर्फ कसैले ध्यानै दिँदैनन्ु
शव गाडिने परम्परा भएपनि कतिपयले सामान्य रुपमा ढुङ्गाले छोपेर मात्रै छाड्ने गर्नाले गन्हाउने तथा विभिन्न पशुपंक्षीहरुले दुर्गन्धित फैलाउने गरेको वैरागीले वताउनुभयो । शव गन्हाउन थालेपछि पुजाआजाको लागि आउने भक्तजनहरुलाई पुजाआजा गर्न समेत अप्ठ्यारो परिरहेको उहाँले गुनासो गर्नुभयो ।
उक्त मोदीवेनी घाटमा हरेक संक्रान्ति हरीवोधनी हरीशयनी एकादशी लगायत मासीक रुपमा कथा पुराण लगायतका पर्वमा मेला लाग्ने गर्दछ । दैनिकजसो दुई देखि छ वटा सम्म शवहरु दाहसंस्कारको लागि आउने यस्ा स्थानमा घाटको सरसफाई र सरक्षणमा कुनै पक्षवाट पनि आवश्यक पहल नभएको समितिको गुनासो छ ।
जिल्ला विकास समिति प्रभावित गाविस लगायत विभिन्न सरोकारवाला निकायमा पटक पटक सहयोगको आग्रह गर्दा पनि कुनै वास्ता नगरेको अध्यक्ष समितिका अध्यक्ष गोपालदास बैरागीले बताउनुभयो ।
Subscribe to:
Posts (Atom)